12.03.2017

Seðlabanki Íslands gerir samkomulag við eigendur aflandskróna

 Seðlabanki Íslands gerir samkomulag við eigendur aflandskróna

Seðlabanki Íslands hefur gert samkomulag við eigendur krónueigna sem háðar eru sérstökum takmörkunum, sbr. lög nr. 37/2016. Í samkomulaginu felst að Seðlabankinn kaupir af þeim aflandskrónueignir að fjárhæð um 90 milljarðar króna á genginu 137,5 krónur á evru. Aflandskrónueigendum sem ekki hafa gert samkomulag við bankann verður boðið að gera sams konar samninga á næstu tveimur vikum. Samkomulagið er gert á grundvelli heimildar Seðlabankans til slíkra viðskipta, samanber 1. mgr. bráðabirgðaákvæðis III í lögum nr. 36/2001 um Seðlabanka Íslands.

Með lögum nr. 37/2016 var mælt fyrir um meðferð aflandskrónueigna og þær afmarkaðar sérstaklega. Þessi afmörkun var talin nauðsynleg þar sem framundan voru stór skref við losun hafta á heimili og fyrirtæki og gjaldeyrisforði var ekki talinn nægur til að tryggja stöðugleika ef full losun fjármagnshafta ætti sér stað samtímis.

Frá samþykkt frumvarps til laga um losun fjármagnshafta í október síðastliðnum hefur verið dregið verulega úr takmörkunum sem voru á heimili og fyrirtæki til gjaldeyrisviðskipta, án þess að það leiddi til teljandi útflæðis á gjaldeyri. Á sama tíma hefur gjaldeyrisforði stækkað umtalsvert. Þessi þróun ásamt ofangreindu samkomulagi dregur úr áhættu við áframhaldandi losun fjármagnshafta.

Frá því að þríþætt áætlun um losun fjármagnshafta var kynnt í júní 2015 hefur gjaldeyrisforði Seðlabankans aukist úr tæpum 600 ma.kr. í rúmlega 800 ma.kr. í lok febrúar á þessu ári þrátt fyrir endurgreiðslur erlendra lána, hækkun á gengi krónunnar og gjaldeyrisútboð í júní síðastliðnum. Stækkun forðans gerir Seðlabankanum mögulegt að ganga til ofangreindra viðskipta. Eftir viðskiptin verður forðinn vel yfir því viðmiði sem stefnt var að í aðdraganda losunar fjármagnshafta.

Samkvæmt mati Seðlabankans námu aflandskrónueignir tæplega 200 ma.kr. í lok febrúar sl. Eftir að viðskiptin sem nú hafa verið tilkynnt hafa gengið í gegn mun fjárhæð aflandskrónueigna sem eftir standa nema um 100 ma.kr. Breytingar sem gerðar voru á reglum Seðlabanka Íslands um gjaldeyrismál í dag hafa ekki áhrif á heimildir aflandskrónueigenda, en aflandskrónueigendum sem ekki eiga aðild að samkomulaginu verður boðið að eiga viðskipti við Seðlabankann á sama gengi og samkomulagið hljóðar upp á næstu tvær vikurnar, eins og áður segir.

Með viðskiptunum hefur hættunni á að stór hluti aflandskróna streymdi á stuttum tíma út í gegnum gjaldeyrismarkaðinn við losun fjármagnshafta verið bægt frá. Verulega hefur því dregið úr kerfislegri áhættu sem fólst í miklum aflandskrónueignum og hefði að mati Seðlabankans getað valdið óstöðugleika í gengis- og peningamálum auk fjármálaóstöðugleika.

Nánari upplýsingar veitir Már Guðmundsson seðlabankastjóri í síma 569-9600.

 

 

Nr. 8/2017
12. mars 2017


Til baka