Endurskoðun á gjaldmiðlavogum
Endurskoðun á gjaldmiðlavogum
Gjaldmiðlavogum sem liggja til grundvallar útreikningum á vísitölum meðalgengis hefur verið breytt í ljósi utanríkisviðskipta ársins 2011. Endurskoðun fór síðast fram í upphafi árs 2012. Meðfylgjandi töflur sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum. nýju vogirnar gilda frá og með 1. janúar 2013 til næstu endurskoðunar að ári.
Gjaldmiðlavogirnar eru endurskoðaðar árlega í ljósi samsetningar utanríkisviðskipta árið áður. Markmiðið er að þær endurspegli eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Helstu breytingar frá fyrri vogum eru eftirfarandi.
Þröng vöruskiptavog (A) og þröng viðskiptavog (C):
- Nígerísk næra bætist við.
- Ástralskur dalur fellur út.
Víð vöruskiptavog (B) og víð viðskiptavog (D):
- Indversk rúpía bætist við.
- Súrinamskur dalur fellur út.
- Jamaískur dalur fellur út.
Aðrar breytingar eru þær helstar í vöruviðskiptavogunum að vægi evrunnar, brasilíska ríalsins, dönsku og sænsku krónunnar og breska pundsins hefur minnkað þónokkuð, sérstaklega vægi evrunnar en vægi norsku krónunnar, rússnesku rúblunnar og Bandaríkjadals eykst nokkuð. Í viðskiptavogunum eru sömu helstu breytingar og í vöruviðskiptavogunum en þar að auki dregur úr vægi breska pundsins nokkuð þar sem vægi breska pundsins í þjónustuvoginni dregst nokkuð saman.
Töflur er sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum:
Vogir 2012, byggðar á gögnum 2011 (Excel skjal)
Vogir 2012 (pdf skjal)
Eldri tilkynningar:
Frá 2011:
Gjaldmiðlavogir sem liggja til grundvallar útreikningum á vísitölum meðalgengis hefur verið breytt í ljósi utanríkisviðskipta ársins 2010. Endurskoðun fór síðast fram í upphafi árs 2011. Meðfylgjandi töflur sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum. Nýju vogirnar gilda frá og með 1. janúar 2012 til næstu endurskoðunar að ári.
Gjaldmiðlavogirnar eru endurskoðaðar árlega í ljósi samsetningar utanríkisviðskipta árið áður. Markmiðið er að þær endurspegli eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Helstu breytingar frá fyrri vogum eru eftirfarandi.
Þröng vöruskiptavog (A) og þröng viðskiptavog (C):
- Brasilískt real bætist við.
Víð vöruskiptavog (B) og víð viðskiptavog (D):
- Suður-Kóreskt won fellur út.
Aðrar breytingar eru þær helstar í vöruviðskiptavogunum að vægi breska pundsins og sænsku og norsku krónunnar minnkar þónokkuð, sérstaklega vægi norsku krónunnar, en vægi evrusvæðisins og brasilíska ríalsins eykst þónokkuð. Í viðskiptavognunum eru sömu helstu breytingar og í vöruviðskiptavogunum en þar að auki eykst vægi dönsku krónunnar nokkuð þar sem vægi dönsku krónunnar í þjónustuvoginni eykst umtalsvert.
Töflur er sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum:
Vogir 2011, byggðar á gögnum 2010 (Excel skjal)
Vogir 2011 (pdf skjal)
Frá 2010:
Gjaldmiðlavogir sem liggja til grundvallar útreikningum á vísitölum meðalgengis hefur verið breytt í ljósi utanríkisviðskipta ársins 2009. Endurskoðun fór síðast fram í desember 2009. Meðfylgjandi töflur sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum. Nýju vogirnar gilda frá og með 1. janúar 2011 til næstu endurskoðunar að ári.
Gjaldmiðlavogirnar eru endurskoðaðar árlega í ljósi samsetningar utanríkisviðskipta árið áður. Markmiðið er að þær endurspegli eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Helstu breytingar frá fyrri vogum eru eftirfarandi.
Þröng vöruskiptavog (A) og þröng viðskiptavog (C):
- Engin breyting.
Víð vöruskiptavog (B) og víð viðskiptavog (D):
- Súrinamískur dollar, Jamaíka dollar og Brasilískt real bætast við og Tékknesk koruna, Eistnesk kroon og Lettneskt lats falla út.
Aðrar breytingar eru þær helstar í vöruviðskiptavogunum að vægi Bandaríkjadals, japanska jensins og ástralska dollarans minnkar en vægi norsku krónunnar og evrunnar eykst nokkuð.
Nokkrar breytingar eru á vægi gjaldmiðla í viðskiptavogunum, þar sem upplýsingar um þjónustuviðskipti hafa batnað töluvert. Áður voru upplýsingar um þjónustuviðskipti sem lágu til grundvallar á viðskiptavogunum aðallega upplýsingar um ferðaþjónustu og því var vægi þjónustuviðskipta í viðskiptavoginni takmarkað. Nú er hins vegar unnt að fá mun ýtarlegri upplýsingar um þjónustuviðskipti á milli landa og því er hlutfall þjónustuviðskipta í viðskiptavoginni orðið hærra. Helstu breytingar í viðskiptavogunum eru að vægi evrunnar minnkar og vægi breska pundsins eykst á móti.
Töflur er sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum:
Vogir 2010, byggðar á gögnum 2009 (Excel skjal)
Vogir 2010 (pdf skjal)
Frá 2009:
Gjaldmiðlavogum sem liggja til grundvallar útreikningum á vísitölum meðalgengis hefur verið breytt í ljósi utanríkisviðskipta ársins 2008. Endurskoðun fór síðast fram í desember 2008. Meðfylgjandi töflur sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum. Nýju vogirnar gilda frá og með 1. janúar 2010 til næstu endurskoðunar að ári.
Gjaldmiðlavogirnar eru endurskoðaðar árlega í ljósi samsetningar utanríkisviðskipta árið áður. Markmiðið er að þær endurspegli eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Helstu breytingar frá fyrri vogum eru eftirfarandi.
Þröng vöruskiptavog (A) og þröng viðskiptavog (C):
Víð vöruskiptavog (B) og víð viðskiptavog (C):
Frá 2008:
Gjaldmiðlavogum sem liggja til grundvallar útreikningum á vísitölum meðalgengis hefur verið breytt í ljósi utanríkisviðskipta ársins 2007. Endurskoðun fór síðast fram í desember 2007. Meðfylgjandi töflur sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum. Nýju vogirnar gilda frá og með 1. desember 2008 til næstu endurskoðunar að ári.
Gjaldmiðlavogirnar eru endurskoðaðar árlega í ljósi samsetningar utanríkisviðskipta árið áður. Markmiðið er að þær endurspegli eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Helstu breytingar frá fyrri vogum eru eftirfarandi.
Þrengri vöruskiptavog (A) og þrengri viðskiptavog (C):
- Rússnesk rúbla bætist við.
Breið vöruskiptavog (B) og breið viðskiptavog (D):
- Tævanskur dalur og Súrinamskur dalur falla út.
Aðrar breytingar eru þær helstar að vægi evru eykst nokkuð og vægi Bandaríkjadals minnkar. Seðlabankinn mun hætta birtingu vísitölu gengisskráningar með grunn 31.12 1991 í árslok 2008, en gjaldmiðlavog vísitölunnar hefur ekki verið breytt frá júlí 2005.
Töflur er sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum:
Vogir 2008, byggðar á gögnum 2007 (Excel-skjal)
Eldri tilkynning:
Frá 2007:
Seðlabanki Íslands hefur endurskoðað gengisskráningarvogir sem liggja til grundvallar skráningu á vísitölum meðalgengis í ljósi utanríkisviðskipta ársins 2006. Slík endurskoðun fór síðast fram í desember 2006. Meðfylgjandi töflur sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum. Nýju vogirnar munu mæla gengisbreytingar í vísitölum meðalgengis frá gengisskráningu frá og með 1.desember 2007 og þar til næsta endurskoðun fer fram.
Gengisskráningarvogirnar eru endurskoðaðar árlega í ljósi samsetningar utanríkisviðskipta árið áður. Markmiðið er að þær endurspegli ætíð eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Helstu breytingar frá fyrri vogum eru eftirfarandi:
Þrengri vöruskiptavog (A) og þrengri viðskiptavog (C):
- Rússnesk rúbla og eistnesk króna falla út.
- Litháensk litas bætist við.
Breið vöruskiptavog (B) og breið viðskiptavog (D):
- Tyrknesk líra og tékknesk króna bætast við.
Seðlabankinn mun í framhaldinu hætta birtingu núverandi vísitölu gengisskráningar. Vísitalan verður þó reiknuð áfram til ársloka 2008 út frá núgildandi vog sem tók gildi í júlí 2005.
Töflur er sýna nýju vogirnar og breytingar frá fyrri vogum:
Vogir 2007, byggðar á gögnum 2006 (Excel-skjal)
Eldri tilkynning:
Frá 2006:
Frá og með 1. desember 2006 voru teknar upp nýjar aðferðir við útreikning gengisvísitalna sem Seðlabankinn birtir. Ekki er fyrirhugað að uppfæra frekar gjaldmiðlavog sem notuð hefur verið til að reikna svokallaða vísitölu gengisskráningar og verður birtingu hennar hætt í árslok 2008. Reiknaðar voru nokkrar nýjar vísitölur. Vægi einstakra gjaldmiðla í nýju vísitölunum er töluvert frábrugðið því sem lá til grundvallar útreikningi vísitölu gengisskráningar. Einkum dregur úr vægi Bandaríkjadals. Vogir sem notaðar eru til að reikna nýju vísitölurnar byggja á utanríkisviðskiptum liðins árs og eru vogir uppfærðar í september hvert ár. Meðfylgjandi töflur sýna nýju vogirnar miðað við utanríkisviðskipti ársins 2005 og breytingar frá fyrri vogum.
Minnt er er á að Seðlabankinn mun í framhaldinu hætta birtingu núverandi vísitölu gengisskráningar. Vísitalan verður þó reiknuð áfram til ársloka 2008 út frá núgildandi vog sem tók gildi í júlí 2005.
Megintilgangur breytinganna er að vogirnar endurspegli eins vel og kostur er samsetningu utanríkisviðskipta þjóðarinnar, bæði vöru- og þjónustuviðskipta. Í því skyni hefur gjaldmiðlum verið fjölgað. Útreikningur gjaldmiðlavoga hefur verið einfaldaður og gerður kerfisbundnari og jafnframt líkari því sem tíðkast í öðrum löndum. Í Peningamálum 2006/2 er ástæðum breytinga á aðferðum við útreikning vísitalnanna lýst nánar. Alls eru reiknaðar 4 tegundir vísitalna. Tvær þeirra byggja á vöruviðskiptavogum eingöngu en innihalda mismarga gjaldmiðla, en hinar tvær taka einnig tillit til ferðamennsku. Vogirnar sem notaðar eru við útreikning vísitalnanna eru sem hér segir:
A. Þröng vöruskiptavog: Reiknuð út frá vöruviðskiptum við öll lönd sem vega að minnsta kosti 1% í vöruviðskipum Íslands undangengin þrjú ár.
B. Víð vöruskiptavog: Reiknuð út frá vöruviðskiptum við öll lönd sem vega að minnsta kosti 0,5% í vöruviðskipum Íslands undangengin þrjú ár.
C. Þröng viðskiptavog: Eins og A, nema hvað einnig er tekið tillit til hlutfalls ferðamennsku í þjónustuviðskiptum. Skipting tekna af ferðamennsku er áætluð út frá landaskiptingu gistinátta erlendra ferðamanna á hótel og gistiheimilum, en gjöldin byggja á landaskiptingu kreditkortanotkunar Íslendinga erlendis.
D. Víð viðskiptavog: Eins og B, nema tekið er tillit til ferðamennsku eins og í C.
Viðskipti við lönd sem uppfylla ekki ofangreind skilyrði um 0,5% hlutfall í heildarviðskiptum í víðari vogunum eða 1% í þrengri vogunum fá vægið núll. Inntaka og brottfall gjaldmiðla er miðuð við þriggja ára meðaltal vöruviðskipta. Þannig er komið í veg fyrir að oft þurfi að bæta gjaldmiðlum inn eða fella þá úr vogunum vegna árssveiflna í viðskiptum. Ekki er tekið tillit til þriðjulandaáhrifa í nýju vogunum.
Hér er pdf-skjal með vogum (ath. eldri gögn):
Nýju vöruviðskipta vísitölurnar hafa verið reiknaðar aftur til ársins 1995 en nýju viðskiptavísitölurnar aftur til 1999 og eru þessar tímaraðir aðgengilegar á heimasíðu Seðlabankans.
Nánari upplýsingar veitir Regína Bjarnadóttir á hagfræðisviði (regina.bjarnadottir@sedlabanki.is) í síma 569-9694.