Seðlabankinn » Forsíða

28. nóvember 2008
Spurningar og svör um gjaldeyrismál

Starfsmenn Seðlabanka Íslands hafa tekið saman stuttar skýringar um breytingar á gjaldeyrislögum og nýjar reglur um gjaldeyrismál sem Seðlabanki Íslands hefur sett á grundvelli laganna. Skýringarnar fylgja hér með í formi spurninga og svara.

Ætlunin er að bæta við þessar upplýsingar eftir því sem ástæða þykir til.

Sp.: Hver er tilgangurinn með reglunum?

Sv.: Tilgangurinn með reglunum er að stöðva tímabundið gjaldeyrisútflæði sem gæti leitt til óhóflegrar gengislækkunar krónunnar þegar hömlum á gjaldeyrisviðskiptum vegna almennra viðskipta verður aflétt. Fyrirsjáanlegt er að innstreymi gjaldeyris vegna útflutnings mun á næstunni verða meira en útstreymi vegna innflutnings. Því mun smátt og smátt verða til umframgjaldeyrir sem hægt verður að selja erlendum aðilum og losa þá þannig út úr krónustöðum sínum.

Sp.: Hvað er átt við með fjármagnshreyfingum?

Sv.: Fjármagnshreyfingar merkja yfirfærslu eða flutning á fjármunum milli landa sem tengjast:
1. Viðskiptum með og útgáfu verðbréfa, hlutdeildarskírteina í verðbréfa- og fjárfestingarsjóðum, peningamarkaðsskjala og annarra framseljanlegra fjármálagerninga.
2. Innleggjum á og úttektum af reikningum í lánastofnunum.
3. Lánveitingum, lántökum og útgáfu ábyrgða sem ekki tengjast milliríkjaviðskiptum með vöru og þjónustu.
4. Inn- og útflutningi verðbréfa og innlends og erlends gjaldeyris.
5. Framvirkum viðskiptum, afleiðuviðskiptum, viðskiptum með valrétti, gjaldmiðla- og vaxtaskiptum og öðrum skyldum gjaldeyrisviðskiptum þar sem íslenska krónan er annar eða einn gjaldmiðlanna.
6. Gjöfum og styrkjum og öðrum hreyfingum fjármagns hliðstæðum þeim sem taldar eru upp í 1.–5. tölul.

Sp.: Eru takmarkanir á innflutningi eða útflutningi á vöru?

Sv.: Nei

Sp.: Eru takmarkanir á innflutningi eða útflutningi á þjónustu?

Sv.: Nei

Sp.: Eru takmarkanir á ferðamannagjaldeyri?

Sv.: Nei, en bankar geta sjálfir ákveðið að takmarka gjaldeyrissölu í seðlum ef seðlaeign þeirra er ekki næg. Þó er að hámarki leyft að selja gjaldeyri í reiðufé fyrir 500.000 kr. í hverjum almanaksmánuði til hvers aðila.

Sp.: Hvað er skilaskylda gjaldeyris?

Sv.: Öllum erlendum gjaldeyri sem innlendir aðilar eignast fyrir seldar vörur og þjónustu eða á annan hátt, skal skilað til fjármálafyrirtækis hér á landi innan tveggja vikna frá því að gjaldeyririnn komst eða gat komist í umráð eiganda eða umboðsmanns hans. Takist ekki að skila innan þess frests skal skýringum komið á framfæri við fjármálafyrirtæki. Skilaskyldu er unnt að uppfylla með því að varðveita erlendan gjaldeyri á gjaldeyrisreikningi hjá fjármálafyrirtæki hér á landi. Skilaskylda nær ekki til innlendra aðila sem hafa fasta búsetu erlendis vegna starfs eða náms.

Sp.: Hvað eru gjaldeyrisreikningar?

Sv.: Gjaldeyrisreikningar eru reikningar í viðskiptabönkum og sparisjóðum þar sem inneign er skráð í erlendum gjaldeyri.

Sp.: Eru takmarkanir á innleggi á gjaldeyrisreikninga?

Sv.: Nei, en það er ekki hægt að kaupa gjaldeyri til að leggja inn á gjaldeyrisreikning.

Sp.: Eru takmarkanir á úttektum af gjaldeyrisreikningum?

Sv.: Úttekt af gjaldeyrisreikningum hjá fjármálafyrirtækjum hér á landi er háð því skilyrði að sýnt sé fram á að notkun fjárins sé í samræmi við reglur. Óheimilt er að taka út af gjaldeyrisreikningum reiðufé í erlendum gjaldeyri, nema sýnt sé fram á að það verði notað til að greiða fyrir vöru eða þjónustu, þ.m.t. ferðalög.

Sp.: Er algjörlega bannað að fjárfesta í útlöndum?

Sv.: Nei, hægt er að fjárfesta í fasteignum og öðrum eignum sem ekki eru taldar upp hér á eftir. Fjárfesting innlendra aðila í verðbréfum, hlutdeildarskírteinum verðbréfa- og fjárfestingarsjóða, peningamarkaðsskjölum eða öðrum framseljanlegum fjármálagerningum með erlendum gjaldeyri er óheimil. Þó er innlendum aðilum sem fjárfest hafa í slíkum fjármálagerningum fyrir gildistöku reglna þessara heimilt að endurfjárfesta erlendis. Innlendum aðilum er óheimilt að gera upp viðskipti í erlendum gjaldeyri með verðbréf eða aðra framseljanlega fjármálagerninga útgefna í íslenskum krónum.

Sp.: Geta útlendingar fjárfest hér á landi?

Sv.: Fjárfesting í verðbréfum, hlutdeildarskírteinum verðbréfa- og fjárfestingarsjóða, peningamarkaðsskjölum eða öðrum framseljanlegum fjármálagerningum, sem felur í sér hreyfingu fjármagns til landsins er óheimil. Óheimilt er að eiga gjaldeyrisviðskipti eða aðrar fjármagnshreyfingar í erlendum gjaldeyri með úttektum af reikningum í íslenskum krónum í innlendum fjármálafyrirtækjum eða Seðlabanka Íslands. Fjármagnshreyfingar vegna yfirfærslu eða flutnings á fjármunum frá landinu sem tengjast sölu á beinum fjárfestingum eru óheimilar.

Sp.: Er bannað að taka lán í útlöndum?

Sv.: Það er almennt bannað ef fjárhæðin er hærri en sem nemur 10 milljónum íslenskra króna. Undantekningar eru ef lán tengist vöru- og þjónustuviðskiptum og lán milli fyrirtækja í sömu samstæðu.

Sp.: Af hverju er bannað að ganga í ábyrgðir yfir tiltekinni fjárhæð?

Sv.: Það er álitið að mjög auðvelt sé að búa til málamyndagjörninga til að komast framhjá reglunum. Ábyrgðir sem tengjast vöruviðskiptum eru heimilar, svo og ábyrgðir milli fyrirtækja í sömu samstæðu.

Sp.: Eru öll afleiðuviðskipti bönnuð?

Sv.: Afleiðuviðskipti eru takmörkuð þar sem íslenska krónan er einn af gjaldeyrinum gagnvart öðrum gjaldeyri. Þetta á þó ekki við um afleiðuviðskipti sem tengjast eingöngu vöru- eða þjónustuviðskiptum.

Sp.: Get ég ekki keypt lengur gjaldeyri til að greiða af erlendu láni?

Sv.: Jú, það er hægt. Vextir, verðbætur, arður, hagnaðarhlutur af fjárfestingum og samningsbundnar afborganir teljast ekki vera fjármagnsflutningur í skilningi reglnanna. Því er hægt að kaupa gjaldeyri til að greiða af erlendum lánum. Laun teljast ekki vera fjármagnsflutningur í skilningi laganna og því er heimilt að kaupa gjaldeyri til að greiða laun til útlanda. Fyrirframgreiðslur af lánum teljast hins vegar vera fjármagnsflutningur og eru því óheimilar.

Sp.: Hvað með styrki og góðgerðastarfsemi?

Sv.: Einstaklingum og lögaðilum eru óheimilir fjármagnsflutningar til útlanda, umfram 10.000.000 kr. á almanaksárinu, vegna gjafa styrkja og annarra fjármagnsflutninga.

Sp.: Er hægt að fá undanþágur frá reglum?

Sv.: Seðlabankinn getur heimilað undanþágur í sérstökum tilfellum en umsókn um slíkt verður að berast bankanum ásamt viðeigandi gögnum fyrir milligöngu fjármálafyrirtækis.

Vísitala neysluverðs, 12 mánaða breyting. Síðasta gildi: 4,5%

Verðbólgumarkmið er 2,5%

Vextir Seðlabankans
Daglán	8,50%
Veðlán	7,00%
Viðskiptareikningar innlánsstofnana	5,50%

Gjaldmiðill	2.9.2010	Br. *
USDBandaríkjadalur	119,72	-0,18%
GBPSterlingspund	184,34	-0,07%
DKKDönsk króna	20,62	0,05%
EUREvra	153,50	0,05%
* Breyting frá síðustu skráningu

Gengisvísitölur	2.9.2010	Br. *
Viðskiptavog þröng**	208,16	0,09%
* Breyting frá síðustu skráningu
** Vísitalan hefur verið endurreiknuð þannig að 2. janúar 2009 taki hún sama gildi og vísitala gengisskráningar sem Seðlabankinn hefur hætt að reikna.

Aðrir vextir
02.09.10	REIBID	REIBOR
Dráttarvextir frá 1.9.2010		14,00%
O/N	5,500%	6,000%
S/W	5,600%	6,100%
1 M	6,000%	6,500%
3 M	5,850%	6,100%
1 Y	5,000%	5,250%

© 2005 Seðlabanki Íslands - Öll réttindi áskilin
Póstfang: Kalkofnsvegi 1, 150 Reykjavik - Netfang: sedlabanki@sedlabanki.is
Sími: 569 9600 - Bréfasími: 569 9605

English

Leturstærðir

Byggir á LiSA vefumsjónarkerfi frá Eskli